మీడియా విశ్వసనీయతకు పరీక్షా సమయం: ప్రశ్నించే గొంతుకలే బోనులో నిలబడితే..?

​ఇటీవల తెలంగాణ కాంగ్రెస్ సీనియర్ నాయకుడు, ఎమ్మెల్యే కోమటిరెడ్డి రాజగోపాల్‌రెడ్డి మీడియా విధానాలపై, ముఖ్యంగా ఎబిఎన్ ఆంధ్రజ్యోతి రాధాకృష్ణను ఉద్దేశించి చేసిన తీవ్ర వ్యాఖ్యలు రాజకీయ వర్గాల్లో పెద్ద కలకలం రేపాయి. ఆయన మాట్లాడిన వ్యాఖ్యలు మీడియా పాత్రను పునరాలోచించుకునేలా చేస్తున్నాయి:

​• మర్యాదగా ఉంటే మంచిది: "మా గురించి రాసే ముందు చూసుకొని రాయి.. బావుండదు. హెచ్చరిస్తున్నా, కొంచెం ఒళ్ళు దగ్గర పెట్టుకొని మర్యాదగా ఉంటే మంచిది" అని విలేకరుల సమావేశంలో నేరుగా హెచ్చరించారు.
​• ఛానళ్లు పెట్టే శక్తి మాకుంది: "మీడియా ముసుగులో నిజాయితీగల ఉద్యమకారులను కించపరిచే కథనాలు రాస్తే సహించం. ఏబీఎన్‌ లాంటి 100 ఛానళ్లు, పేపర్లు పెట్టే శక్తి మాకుంది. మేము అనుకుంటే ఇక్కడ ఏ ఛానల్ ఉండదు, ఏ పేపర్ ఉండదు" అని వ్యాఖ్యానించారు.
• ​సర్టిఫికేట్లు అవసరం లేదు: "ఆంధ్రా మీడియా మాకు సర్టిఫికేట్ ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు. కొందరికి మద్దతు తెలుపుతూ మమ్మల్ని బలహీనపరచేందుకు ప్రయత్నించడం తగదు. జర్నలిజం పేరుతో పక్షపాత వైఖరి చూపిస్తే ఒప్పుకోం" అని స్పష్టం చేశారు.

​రాజకీయ నాయకుల విమర్శల్లో వారి స్వార్థం లేదా ఘర్షణ ధోరణి ఉండవచ్చు. కానీ, వారు లేవనెత్తే ఈ సంఘటనలు జర్నలిజం రంగంలో ఎడిటోరియల్ విలువలు ఎలా దిగజారుతున్నాయో ఎత్తిచూపుతున్నాయి.

• సంచలనం వెనుక వేట: టీవీ ఛానళ్ల మధ్య TRPల పోటీ, డిజిటల్ మీడియాలో 'క్లిక్స్', 'వైరల్' సంస్కృతి కారణంగా వార్త ప్రాధాన్యత కంటే సంచలనానికే ఎక్కువ పీఠం దక్కుతోంది.
• గాసిప్ వర్సెస్ వార్త: ఆధారాలు లేని వ్యక్తిగత ఆరోపణలు, గుసగుసలను వార్తలుగా మలచడం వల్ల జర్నలిజానికి, రాజకీయ ప్రచారానికి మధ్య ఉన్న లక్ష్మణరేఖ చెరిగిపోతోంది.
• ఎడిటోరియల్ పర్యవేక్షణ లోపం: గతంలో ఒక వార్త ప్రచురణకు ముందు ఉండే నిశిత పరిశీలన (Editorial Check) నేటి సోషల్ మీడియా మరియు యూట్యూబ్ యుగంలో అరుదైపోయింది.
• రాజకీయ ప్రయోజనాలు: మీడియా వేదికలను తమ ప్రత్యర్థులపై దాడి చేయడానికి రాజకీయ పార్టీలు ఉపయోగించుకోవడం, అనుకూల వార్తలను మాత్రమే స్వాగతించడం మీడియా స్వతంత్రతను దెబ్బతీస్తోంది.

• వార్త మూలం: గతంలో నిశిత పరిశీలన, క్షేత్రస్థాయి ఆధారాలకు ప్రాధాన్యత ఉండేది. కానీ నేడు సోషల్ మీడియా పోస్టులు, క్లిక్ బైట్ల ఆధారంగా వార్తలు రావడం పెరుగుతోంది.
• ప్రసార శైలి: గతంలో ప్రశాంతమైన విశ్లేషణ, అర్థవంతమైన చర్చలు జరిగేవి. నేడు అరుపులు, పరస్పర దూషణలు, ముద్రలు వేయడం ఎక్కువైంది.
• ప్రధాన లక్ష్యం: ప్రజా ప్రయోజనం మరియు నిజాలు వెలికితీయడం మీడియా లక్ష్యం కాగా.. నేడు రేటింగ్‌లు, వ్యూస్, రాజకీయ ఒత్తిళ్ల ప్రభావం కనిపిస్తోంది.

మీడియాను నియంత్రించడానికి ప్రభుత్వాలు చట్టాలు చేయడం ప్రజాస్వామ్యానికే ప్రమాదకరం. దీనికి అసలైన పరిష్కారం మీడియా సంస్థల స్వీయ నియంత్రణ (Self-Regulation) మరియు వృత్తి ధర్మాన్ని పునరుద్ధరించుకోవడమే.
• సంపాదకుల బాధ్యత: ఆరోపణలకు తగిన ఆధారాలు ఉన్నాయా? ఎదుటివారి వాదనకు సమాన అవకాశం ఇచ్చామా? వార్తలో ప్రజా ప్రయోజనం ఉందా? అనే ప్రశ్నలను ప్రతి ఎడిటర్ వేసుకోవాలి.
• రాజకీయ నాయకుల వైఖరి మార్పు: నాయకులు తమకు నచ్చని వార్తలను కుట్రగా భావించే ధోరణిని వీడి, విమర్శలను స్వీకరించే పరిణతిని ప్రదర్శించాలి.

మీడియా సమాజంలో కోల్పోతున్నది సమాచారాన్ని కాదు.. తన అత్యంత విలువైన ఆస్తి అయిన "విశ్వసనీయతను". ప్రజలు ఒక వార్త వెనుక ఏ రాజకీయ లేదా వ్యక్తిగత ప్రయోజనం ఉందో అని అనుమానించడం మొదలైతే అది మీడియా రంగానికి పెద్ద దెబ్బ. మీడియా స్వేచ్ఛను కాపాడుకోవడం అంటే ప్రజల నమ్మకాన్ని కాపాడుకోవడమే. మీడియా విశ్వసనీయత దెబ్బతింటే నష్టపోయేది కేవలం ఒక ఛానెల్ లేదా పత్రిక కాదు.. నిజం తెలుసుకునే హక్కు ఉన్న సామాన్య పౌరుడు, ఆపై ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థే.